ملال به عنوان پدیده‌ای که هر روز فراگیرتر از گذشته افراد بیشتری را به خود دچار می‌کند، از منظرهای مختلفی اعم از فلسفی، علمی، اجتماعی و غیره به آن پرداخته شده است و غلبه‌ی آن بر انسان معاصر، بیش از پیش به قوت خود باقیست، چرا که همواره از خود و تنهایی خود گریزان است. پس از چهار قرن این سطر از کتاب تأملات پاسکال هنوز تازگی خود را از دست نداده است: «فلاکت انسان تنها از یک چیز ناشی می‌شود: اینکه نمی‌تواند با آرامش در یک اتاق بماند.»

در روزگار کنونی با افزایش سرعت تغییرات و همراهی رسانه‌ها با این جریان، شاهد تسریع چرخش چرخه‌ی -تغییر، عادت و ملال- هستیم. در ساحت هنر، رسانه‌های نوین از یکسو با ایجاد فضایی نو، سعی در شکستن ساختارهای ذهنی گذشته دارند و از سویی دیگر سرعت انتقال تغییرات را بالاتر برده‌اند. با افزایش سرعت، این حجم از تغییرات بدون ایجاد بستر معنایی، در همان سطح اولیه تبدیل به عادت و در پی آن عاملی برای ایجاد ملال می‌شوند. تصاویر با سرعتی باورنکردنی خلق می شوند (تغییر) و از مقابل دیدگان ما می گذرند (عادت) و با کمترین لذت دریافت، از یاد می‌روند (ملال). وحشت ناشی از این ملال ما را به تماشای مجدد تغییرات و گرفتاری در این چرخه دعوت می‌کند که با کوتاه بودن مسیر تغییر و عادت، ملال تمام جهانِ ما را پر خواهد کرد.

شهرام احمدزاده ترکمانی

پریسا فهامی