چهارمین دوره جایزه هنر معاصر ویستا – ۱۴۰۰

حالِ جنگل هایِ ایران خوب نیست ... جمله ای که بارها از فعالان محیط زیست شنیده ایم. در حال حاضر به دلیل قطع بی رویه و قاچاق چوب، فعالیت های عمرانی و راه سازی، آتش سوزی های گهگاه عمدی، بیش از بیش شاهد از بین رفتن پوشش های گیاهی و درختان در مناطق مختلف جنگلی مان هستیم، از جنگل های هیرکانی تا جنگل های بلوط زاگرس ... متخصصان در این زمینه تخمین زده اند که اگر روند تخریب جنگل ها با همین سرعت پیش برود تا شصت سال آینده شاهد نابودی کامل این جنگل ها خواهیم بود! از این جهت به تازگی به صورت جدی تری در مورد انواع روش های کاشت گیاه مشغول به جست و جو شدم. در این میان روش کاشت توپ بذر برایم جالب شد. (seed balls ) توپ هایی که از ترکیب کود، بذر گیاه و خاک رس ساخته و پس از خشک شدن و در فصل بهار و در طبیعت پرتاب و رها می شوند تا در شرایط طبیعی و با بارندگی فصلی به مرحله جوانه زدن برسند. ( این روش در خارج از کشور بیشتر به باغبانی چریکی شناخته شده است) و همچنین به تازگی گروه هایی در پاکستان نیز برای معرفی و آموزش این روش به عموم مردم در حال تلاش هستند. وجود خاک رس در این ترکیب برای من که با متریال سرامیک کار می کنم جالب بود و سبب گشت تا به دنبال بررسی بیشتری درباره دلایل استفاده از این روش کاشت باشم. از همین رو با چند نفر از افرادی در رشته کشاورزی در مورد کاشت بذر و شرایط مناسب برای پرورش بذرها گفت و گو کردم. پس از آن بدون استفاده از کود در ترکیب و فقط با گِل رسی که با آن کار می کنم مشغول به ساخت این بذرهای توپی شدم و در ادامه آن ها را بر روی بستر خاک گذاشتم و روزانه آبیاری کردم. اگر شرایط گلخانه ای و ویژه پرورش بذر را مد نظر نداشته باشیم، کاشت بذر در طبیعت با مشکلاتی رو به رو خواهد بود. کاشت بذرها اغلب در چند سانتی متری عمق خاک انجام می گیرد و یا روی سطح خاک پاشیده می شود. بذرهایی که بر روی سطح خاک پاشیده می شوند اغلب توسط پرندگان خورده شده و یا با وزش باد و بارندگی جا به جا شده و قبل از مرحله جوانه زنی از بین می روند. هم چنین در کاشت بذر در عمق چندسانتی متری خاک نیز ممکن است تعدادی از بذرها قبل از سبز شدن توسط جانوران ریز در خاک خورده و یا دچار آفت شود و معمولا اول بذرها را در محیط های گلخانه ای پرورش می دهند و بعد از سبز شدن در خاک کاشته می شوند تا درصد جوانه زدن بذرها را افزایش دهند. بنابراین استفاده از گِل رس علاوه بر یک پوشش که از بذر در درون خود محافظت می کند می تواند به دلیل دارا بودن املاح معدنی در خود از جمله اکسید آهن، کلسیم و منیزیم منبعی مغذی برای رشد و جوانه زنی بذر را نیز فراهم کند و همچنین به دلیل اطمینان داشتن از عدم وجود قارچ ها، باکتری ها و ویروس های بیماری زا برای گیاه در گِل رس، سبب تسهیل در امر کاشت و پرورش بذر شود و از جهتی دیگر می تواند جنبه سرگرم کننده و ترغیب کننده برای کاشت و پرورش بذر محسوب شود. این روش برای بذر گیاهان مقاوم تر و مناطقی که آب و هوا و خاکی مرطوب دارند مناسب تر است و در شرایط جوی دیگر نیاز به آبیاری روزانه دارند. در این پروژه از بذرهای مختلفی که مناسب برای پوشش گیاهی منطقه ای در کرمانشاه است استفاده خواهم کرد. منطقه حفاظت شده ای که توسط گروهی برای پرورش و سبز شدن پوشش گیاهی زاگرس در تلاش هستند. توپ هایی که برای چیدمان این مجموعه ساخته می شوند در نهایت به این بیناد سپرده خواهند شد. در این طرح سعی بر این دارم تا بتوانم افراد بیشتری را با این روش آشنا کنم و همچنین در نظر دارم تا از مشارکت مخاطبانی که برای بازدید از نمایشگاه به گالری می آیند هم استفاده کنم و برای ساخت توپ های بذر از آن ها دعوت کنم و به این ترتیب مشارکت کنندگان نیز با این پروسه آشنا شده و می توانند حتی در طبیعت گردی های خود از آن استفاده کنند.